lek. med. Anna Senderska, specjalista medycyny rodzinnej, internista, dietetyk
w Centrum Medycznym ENEL-MED S.A.
Jakim chorobom możemy zapobiec wykonując regularne badania profilaktyczne?
Badania profilaktyczne (badania przesiewowe) są to szybkie łatwodostępne i stosunkowo proste testy, które maja za zadanie wczesne wykrycie chorób. Aby miało to sens choroba musi być stosunkowo częsta w danej populacji, muszą istnieć skuteczne metody jej leczenia i najważniejsze jej wczesne wykrycie ma znacząco poprawić rokowanie, a w skrajnych przypadkach uratować życie pacjentowi (rak szyjki macicy, rak prostaty) Istnieje bardzo duże zróżnicowanie częstości występowania chorób w populacji w zależności od:
- rasy
- wieku
- trybu i stylu życia
- chorób w najbliższej rodzinie
- rodzaju pracy i zwišzanych z tym narażeń zawodowych
- nałogów
Dlatego nieuzasadnione pod względem medycznym i ekonomicznym jest opracowanie jednolitego programu badań profilaktycznych dla całej populacji. Na podstawie danych epidemiologicznych z uwzględnieniem powyższych czynników opracowywane są przez konkretne programy profilaktyczne dla określonych chorób. O tym jak trudny jest problem badań profilaktycznych świadczy fakt ciągłych zmian zaleceń np. częstotliwość wykonywania mammografii.
Należy pamiętać, że wyeliminowanie czynników szkodliwych np. palenie tytoniu, dieta, systematyczny wysiłek fizyczny jest prawdziwą pierwotną profilaktyką!!! Czyli zapobieganiem powstawania chorób.
Dotyczy całej populacji
- badanie stomatologiczne co 1 roku
- badanie ciśnienia tętniczego od 21 rż 1 x w roku
- badanie ciśnienia śródgałkowego po 40rż 1x w roku - wykrywanie jaskry
- krew utajona w kale po 40 rż - wykrywanie raka jelita grubego
- kolonoskopia po 50 rż 1x na 5 lat - jw.
- densytometria 10 lat po menopauzie 1x na 2 lata, u mężczyzn po 65 rż 1x 2 lata - wykrywanie osteoporozy
- usg jamy brzusznej 1x 3-5 lat
- badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów tzw. lipidogram co 3-5 lat miedzy 30-40 rż u mężczyzn, po 45 rż u kobiet
- cukier po 40rz 1x na 1-2 lata
Dla kobiet
- samobadanie piersi co miesiąc
- mammografia po 50 rż 1x na rok
- USG piersi po 30 rż 1x na rok
- cytologia po rozpoczęciu współżycia co 2 lata
- badanie ginekologiczne 1x w roku
Dla mężczyzn
-
badanie gruczołu krokowego po 50 rż 1x w roku
